Maarif Modeli Perspektifinden Eğitim Tavsiyelerimiz

Maarif Modeli Perspektifinden Eğitim Tavsiyelerimiz

Neslimize ve sorumluluğumuz altındakilere önemle şunları öğretelim!

1. Mükemmel insan olmayı değil; merhametli ve vicdanlı insan olmayı öğretelim.

2. Aşırı özgüven sahibi olmayı değil; saygılı ve edepli bireyler olmayı öğretelim.

3. Sürekli terbiye edici sözler söylemeyelim, örnek alınacak şahsiyetler olalım.

4. Etkili bir konuşmacı değil; iyi bir dinleyici ve çevresini iyi anlayan kimse olmalarını sağlayalım.

5. Özenle seçilmiş (nahif) kelimeler ile konuşmayı öğretelim. Söz alma ve söz verme âdâbını, kırıcı olmaksızın normal ses tonuyla maksadını ifade etme biçimini ve ikna edici konuşma tarzını uygulamalarla gösterelim.

6. Sosyal çevrelerini genişletmek yerine, özellikle bir önceki çevresine vefâ ve sadakati öğretelim.

7. Paylaşımcılığı değil, ikrâm etmeyi ve fedakârlığı öğretelim. Elde edemediklerine hırs eden değil, sahip olduklarına şükreden bireyler olsunlar. Övgü bağımlısı fertler değil; gayret ve iyilikleri küçük de olsa görebilen, çevresine minnet ve teşekkür duygusunu ifade eden kimseler olsunlar. Erdem ve değerleri; sınırlı zaman ve bireyi kapsayan ödül odaklı çalışmalarla değil, daha geniş zamanı ve kitleyi içine alan onurlandırıcı yöntemler ile kazandıralım.

8. Bilgili olmayı değil, irfân ve hikmet sahibi olmayı öğretelim.

9. Cömertliğin para ve maddi varlıklarla sınırlı olmadığını, hakiki cömertliğin; zaman, bilgi, sevgi ve emek paylaşımı olan gönül zenginliği olduğunu öğretelim.

10. Dünya ve ahireti, helâl ve haramı birlikte öğretelim. Zihnen eğitilip ahlâken eğitilmeyen kimsenin karakterinin olgunlaşmayacağını, diplomanın sadece meslek için olduğunu anlatalım.

11. Kamuya ait malzeme ve araçların şahsi işler için kullanılamayacağını, yapılmayan bir işten dolayı kazanç sağlanamayacağını; bunun kul ve kamu hakkı kapsamında ağır vebal olduğunu öğretelim, örnek olalım. Allah (c.c.) korkusunu ve ahiret bilincini aşılayalım. Ebedi hayat için, Allah’ın rızasını kazanmanın en büyük değer olduğunu anlatalım.

12. Söylem ve fiillerin tutarlı olmasının önemini vurgulayalım, davranışlarımızla örnek olalım. Konuştukları kadar dürüst, göründükleri kadar samimi olmayanların dünya ve ahiretteki akıbetlerini anlatalım.

13. Çevresindeki insanların makine olmadığını öğretelim. Onların duygularının ve sıkıntılarının olabileceğini dikkate alınmasını ve yanlarında olmanın önemli olduğunu anlatalım. Ekiple zaman geçirmenin, dışardaki işleri kovalamadan daha doğru bir tutum olacağını öğretelim.

14. Hata yaptığı zaman özür dilemesini, gönül almasını ve hakkın nasıl iade edilmesini öğretelim.

15. Güçlü olanın değil, haklı olanın yanında durmayı öğretelim. Kendisi, arkadaşları ve yakınları aleyhine de olsa adaletli olmanın önemini, Kur’ân ve sünnetten örneklerle açıklayalım.

16. Liyakati olmayan bir görevi hırsla talep etmenin; başkasının hakkını çiğnemesi ve kamusal işlere vereceği zarar nedeniyle iki açıdan dünya ve ahiret sorumluluğunu doğuracağını öğretelim

17. Karar verirken istişare etmenin önemli olduğunu bizzat uygulamalı gösterelim. Başkasının düşüncesine değer vermenin insan onurunu koruduğunu, birlik ve bağlılığı güçlendirdiğini, hata payını en aza indirmek suretiyle pişmanlığı önlediğini öğretelim.

18. Başarıyı sadece kendisine mal etmemeyi, mevkisi ne olursa olsun kendisini üstün görmemeyi öğretelim. Alçak gönüllü olanın toplum tarafından sevilip değer verildiğini, bu vasfın insanlar arasındaki kin ve kıskançlık sebebiyle uzaklaşmaları engellediğini anlatalım.

19. Peygamberimizin (s.a.s.) ilk lakabının ve en önemli özelliğinin “emîn” (güvenilir) olması sebebiyle, “emanet” konusunda hassas olması gerektiğini vurgulayalım. Allah’ın (c.c.) emaneti olan maddi ve manevî bütün görevleri/sorumlulukları bu bilinçle yapmasını öğretelim.

20. Ahiret odaklı bir hayat için züht yaşam tarzına (aza kanaatle yaşama) dikkat çekelim. Bu tarz yaşamın; insanı dünyevî hırslardan arındırdığını, haramlara karşı kalkan olduğunu, psikolojik huzur verdiğini, kişiyi bencil tutumlardan koruduğunu öğretin. Allah (c.c.) dostlarının bu yaşamı tercih ettiklerini örneklerle anlatalım. Günümüzde nasıl uygulanabileceğini izah edelim.

21. Hoşgörülü ve farklılıklara saygılı olmalarını öğretelim. Bireylerin fiziksel, kültürel ve fikirsel ayrımlarının toplumsal zenginlik olduğunu; önyargısız ve nezaket erdemine sahip çoğulcu toplumların huzurlu olacağını anlatalım. Empati ve nezaketle iletişim kuran, başkasının bakış açısını anlamaya çalışan toplumun daha barışçıl ve mutlu bir toplum olduğunu vurgulayalım.

22. Ümitsizlik, korku ve stresten uzaklaştıran tevekkülü öğretin. Tevekkülün; iç huzuru sağlayan, iradeyi güçlendiren ve hayatı anlamlandıran imanî bir duruş olduğunu, aktif çalışmayı gerektirdiğini anlatalım. Şu hadis-i şerifte belirtildiği üzere, kadere rıza gösterenin kederden emin olacağını vurgulayalım: “Müminin her hali ne hoştur! Sevinirse şükreder, bu onun için hayır olur, başına bir bela gelirse sabreder, bu da onun için hayır olur.” (Müslim, Zühd, 64)

23. İnsanî değerlerin başında erdem ve faziletler (iyilikler) geldiğinden, huzurlu yaşam koşullarına kavuşulması için toplumda iyiliklerin ve iyi insanların hakim olmasının gerektiğini anlatalım.

24. Teknolojiyi sadece bir araç olarak kullanmayı, ona esir olmamayı öğretelim. Dijital dünyada da ahlâkî sınırları gözeten, şiddet ve yanlış içeriklerden uzak duran, ekran başında geçirilen süreyi dengeli tutan bir insan olmasının gerekliliğini vurgulayalım.

25. Sürü psikolojisi içinde olmamayı, bağımsız düşünebilmeyi öğretelim. Dezenformasyon ve manipülasyona karşı bilinçli, dayanıklı ve ferasetli olmanın yollarını anlatalım.

26. Eleştirel ve analitik düşünme becerisi kazandıralım. Her duyduğuna inanmayan, bilgileri sorgulayan bir düşünce yapısında olmayı sağlayalım. Ezbercilik ve taklitle hareket etmeyen; araştırma ve muhakeme gücü ile neticeye ulaşan bireyler yetiştirelim.

27. Aile kurumunun kutsallığını ve toplumun temel taşı olduğunu Kur’ân ve sünnetten örneklerle anlatalım. Aile saygısını ve sorumluluk duygusunu öğretelim. Büyüklerine saygılı, küçüklerine merhametli olan, rûhen sağlıklı ve sayıca yeterli olan nüfusun, ülkenin bekâsı için ne derece önemli olduğunu vurgulayalım.

28. Bireylerde öz denetim bilincinin gelişmesini, kurumlarda ise düzenli iç ve dış denetimin önemini anlatalım. Özellikle ahlâkî zafiyetlerin arttığı günümüz toplumunda kurumsal denetimlerin daha sık ve habersiz şekilde icra edilmesinin gereğini vurgulayalım.

29. Sorumluluğumuz altındakileri; kötü ortam ve alışkanlıklardan uzaklaştırmak, vücut sağlıklarını korumak ve enerjilerini faydalı işlere harcamak için; sosyal, sanatsal veya sportif faaliyetlerden birine mutlaka yönlendirelim.

30. Türk dili ve tarihi, dünya tarihi ile felsefe alanında kapsamlı okumalar yapılmasını sağlayalım.

Maarif modelinin amaçları doğrultusunda yukarıda dikkat çektiğimiz hususlar; kötülük ve şiddetten uzak erdemli bireylerin yetişmesi, huzurlu aile ve huzurlu toplumun teşekkülü için öncelikli olarak tespit ettiğimiz konulardır. Gayret bizden, tevfik Allah’tan (c.c.)…

Hazırlayan: Dr. Yusuf AKGÜN